De winter is nog niet ‘vergangen’. We verlangen naar lichtende dagen en weldoende warmte. De donkere wereld waarin wij leven ziet uit naar eindelijk vrede. We weten dat het nog lang niet zover is maar ons verlangen blijft. In onze machteloosheid mogen we ons hopelijk wat gesterkt weten door dit Salesiaans Contact: een lichtpuntje, een klein teken van hoop vanuit een Salesiaans optimisme. Veel leesplezier!
Wim Holterman osfs
FEEST FRANCISCUS VAN SALES
Zaterdag 24 januari, een stralend zonnetje verwelkomde iedereen in De Schoter in Eemnes, waar de koffie al bruin was.
Het was fijn elkaar weer te ontmoeten en na de koffie werd de zaal omgebouwd tot een ruimte waar we met elkaar de viering konden houden. Met mooie liederen en teksten van Frans van Sales werd het een feestelijke viering.
Na de viering werd het traditionele stamppotten buffet al bezorgd, maar we hebben eerst met elkaar het glas geheven op de feestdag van Frans van Sales en op gezondheid voor een ieder.
De stampotten vielen weer goed in de smaak en dat was te zien aan het kleine beetje dat overbleef. Er werd snel opgeruimd waarna er een korte presentatie was van de reis naar Troyes, ter gelegenheid van de viering van 150 jaar Oblaten van Franciscus van Sales, met beeld, geluid en commentaar van de deelnemers.
We kunnen terug kijken op een fijn feest en zien iedereen graag weer op zaterdag 11 april op de volgende familiedag.
Loes Wiggerts
FRANÇOIS DE SALES EN ZIJN DOVE KNECHT
Op dinsdag 27 januari waren wij – de Werkgroep Spiritualiteit – uitgenodigd om in de gezamenlijke parochies van Dordrecht een avond te verzorgen over François de Sales. Er waren ongeveer dertig mensen op afgekomen. Na een korte inleiding en een film over onze heilige zijn we met elkaar in gesprek gegaan over een aantal citaten die in de film aan bod waren gekomen. Het werden hele boeiende gesprekken. Eens te meer bleek weer, dat onze patroon ook in onze dagen mensen zeker nog kan boeien. Hij nodigt uit om met elkaar in gesprek te gaan door zijn open houding en vooral door zijn warme en nabije taal. Natuurlijk: soms zijn zijn uitspraken gedateerd, maar als je de tijdgebonden schil ervan afpelt dan blijven ze actueel. Dat bleek opnieuw die avond in Dordrecht. Wat ons daarbij opviel, dat een groot aantal van de aanwezigen wist, dat François de patroon is van de doven.
Voor mij was dit een uitnodiging om nog eens te zoeken naar het verhaal van François en zijn dove knecht. Dirk Koster was in zijn boek ‘François de Sales’ nogal kort over deze knecht. Hij schrijft erover: ‘Het meest onvergetelijk werd de bisschop voor zijn doofstomme knecht François. Hij had hem uit medelijden aangenomen. Ging geduldig met hem om en nam alle vriendelijke tijd om hem te helpen. De man veranderde zienderogen, kreeg weer zin in het leven en raakte zeer gehecht aan de bisschop. François de Sales zou later hiervoor tot patroon van de doofstommen uitgeroepen worden door Paus Pius X.’
Graag wil ik bij dit citaat een paar opmerkingen maken. Dirk Koster noemt de dove knecht ‘François’. Op andere plaatsen vond ik de naam ‘Martin’. Wellicht heeft Dirk zich hier vergist. Een tweede opmerking: het woord ‘doofstom’ klinkt in mijn oren behoorlijk denigrerend. Het is een nogal tijdgebonden benaming. Dove mensen kunnen echt wel ‘spreken’, alleen op een andere manier dan niet-doven. Feit is wel, dat ‘onze’ François een nieuwe manier ontdekte om met zijn knecht te ‘spreken’. En dat was heel uitzonderlijk in zijn tijd. Onderwijs aan dove mensen was ‘not done’. Met veel geduld en inlevingsvermogen leerden ze beiden met elkaar te communiceren via gebaren. Zo lukte het onze geliefde bisschop om zijn knecht te onderwijzen in de catechismus en bereidde hem voor op het ontvangen van de sacramenten. Dit heeft veel indruk achtergelaten op zijn tijdgenoten. François maakte duidelijk, dat doven niet ‘stom’ zijn. Ze kunnen wel degelijk leren en communiceren. Hij behandelde zijn knecht niet als iemand met een beperking, maar als een volwaardig mens die zijn volledige pastorale zorg toekwam. Zo werd onze heilige ook daarin een voorbeeld dat navolging verdient.
Rond 24 januari maakte Astrid van Engeland me attent op het facebook-account van ‘European Deaf Catholics’. Astrid is lid van de Salesiaanse Kring van Schijndel en is fulltime werkzaam als Geestelijk Verzorger in de Gelderhorst in Ede. De Gelderhorst is een organisatie die zorg biedt voor doven met een aan ouderdom gerelateerde zorgvraag, zo vermeldt de website. Op Facebook vond ik de afbeeldingen die ik voor dit artikel heb gebruik. Voor mij waren ze onbekend, maar wel voor zichzelf sprekend.
De begeleidende tekst vermeldt nog dat François communiceerde met dove mensen ‘met gebaren, geduld en compassie. Hij leerde dat communicatie verder gaat dan gesproken woorden. En zo heeft een bijzonder betekenis voor de dove gemeenschap. Zijn respectvolle, duidelijke en menselijke manier van communiceren maken hem tot een voorbeeld van inclusie en begrip’. Waarvan akte.
Wim Holterman osfs
